razem: 53030

...::: ZIELONE ŚWIĄTKI :::...

Zielone Święta obchodzimy w maju od czasu soboru nicejskiego w 325 r., w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Termin tych świąt, jak i towarzyszące im zwyczaje sięgają pogańskich obrzędów wiosennych. Łączyły się zawsze z radością, zabawą i swobodą. Pochodzą one od starosłowiańskiej uroczystości wiosennej zwanej stado. Zielone Świątki zaczynały się zawsze od majenia domostw i kościołów gałązkami brzozy, lipy lub wierzby. Zarówno na wsi jak i w mieście dekorowano drzwi do mieszkań, okna, ściany, płoty i furtki, a w mieszkaniach ołtarzyki i święte obrazy. Izby i podwórka wysypywano tatarakiem, licząc, że silnie pachnący, świeży tatarak odstraszy muchy, pchły i inne insekty.

W kościele jest to uroczystość Zesłania Ducha Świętego na apostołów, obchodzona w szóstą niedzielę i poniedziałek po Wielkiej Nocy, uznana za jedno z największych i najstarszych świąt w kalendarzu liturgicznym. Zesłanie Ducha Świętego jest uwieńczeniem i jednocześnie zakończeniem obchodów cyklu świątecznego Wielkanocy.

Zielone Święta zaliczano do tak zwanych świąt ruchomych, przypadające co roku w innym dniu, bo związane z inną rachubą czasu niż kalendarz słoneczny. Wiązały się często z pierwszym wyjściem krów na pastwisko. Towarzyszyły temu liczne zwyczaje i praktyki, w których występowały zielone gałęzie, jajko i woda:

  • zielone gałęzie - uderzano nimi zwierzęta aby zapewnić im spokojny wypas, uchronić je przed wilkami, czarownicami i urokami,

  • jajko - umieszczano na progu stajni, z której zwierzęta wychodziły po raz pierwszy na pastwisko, aby zapewnić mleczność krów i dobrą jakość mleka; Jajko toczono po grzbiecie krów, aby były tłuste i gładkie,

  • woda - którą kropiono wychodzące z obejścia krowy, aby zapewnić im zdrowie i odpędzić zło.
Najważniejszym elementem Zielonych Światek zawsze są świeże, zielone gałęzie. Gałąź zielona towarzyszyła wielu naszym świętom i obrzędom ludowym. Gałęzie zielone czczono jako symbol życia, jako symbol wiecznie żywych, odradzających się co roku roślin, jako symbol wiosny, plenności i dobrych urodzajów.

Ogień był kolejnym ważnym symbolem Zielonych Świąt, symbolem wieczności, ciepła, oświecenia, miłości, życia, oczyszczenia i męczeństwa. W liturgii kościelnej Duch Święty zesłany na apostołów przedstawiany bywa jako pojawiające się nad ich głowami języki ognia. Zaś w zwyczajach i praktykach ludowych ogień miał zawsze znaczenie oczyszczające i działanie magiczne.

Do niedawna w Zielone Święta, młodzież rozpalała wieczorem ogniska na wzgórzach, polach i łąkach. Ogniska te zwane sobótkami to pozostałość bardzo starych obrzędów i praktyk. W przeszłości palono je bóstwom płodności i urodzaju.

Polską obrzędowość Zielonych Świąt wzbogaciły zwyczaje i zabawy miejskie zwane majówkami, zawsze połączone z posiłkiem spożywanym na świeżym powietrzu.

Od 1931 roku Zielone Święta są oficjalnym świętem ruchu ludowego. Do ciągu starych zwyczajów dołączyły się wiece, demonstracje, zebrania, akademie i festyny, umajone furmanki i traktory. Po dziś dzień Zielone Święta w bardzo podobny sposób obchodzą wszystkie organizacje chłopskie, a ich niektóre praktykowane zwyczaje stają się symbolem ruchów chłopskich.

© 1998 - 2018 by Jordan Busiakiewicz. Wszelkie prawa zastrzeżone !!!